Geschiedenis

Deze rubriek biedt een overzicht van de belangrijkste Nederlandse Bijbelvertalingen, van de boekdrukkunst in de 15e eeuw tot het digitale tijdperk. Er wordt speciale aandacht besteed aan de weergave van Gods naam (JHWH) in het Oude Testament.

GODSNAAM

Geschiedenis van de Nederlandse Bijbelvertaling in druk

De Utrechtse hoogleraar Jacobus Isaac Doedes (1817-1897) was in extase na een uitzonderlijke boekenvondst in de bovenvertrekken van een oude Gelderse, middeleeuwse toren. Hij schreef:

“Welk een genot, zoo eensklaps voor historische geheimen te staan, die geheel onverwachts ontsluierd worden; …verder en dieper in het verledene te mogen doordringen op het gebied der geschiedenis, en het voorrecht te hebben van ook iets ... bijtedragen tot uitbreiding van onzen geschiedkundigen horizont.” (J.I. Doedes, Utrecht - 1872).

Later bleek dit een van de belangrijkste ontdekkingen in de geschiedenis van de gereformeerde Bijbel in het Nederlandse taalgebied te zijn. De vondst omvatte onder andere het Mattheüs-evangelie in de vertaling van Johannes Pelt (1522) en een Antwerps Nieuw Testament, uitgegeven door Adriaan van Berghen (1523).

De vreugde van Doedes is begrijpelijk. De geschiedenis van de Bijbel in de Lage Landen is omvangrijk en boeiend. In de eerste helft van de 16e eeuw was Antwerpen het handelscentrum van de wereld. De vele drukkers in de Scheldestad maakten de stad tot het kloppende hart van de Reformatie. Ook in latere eeuwen werd dit unieke verhaal verder verrijkt. Historisch onderzoek blijft tot op heden nieuwe, fascinerende inzichten opleveren.

Deze rubriek biedt per eeuw een historisch overzicht van de belangrijkste Bijbelvertalingen in de Lage Landen.